واژه شناسی زازران

واژه شناسی قدیم زازران در کتاب جغرافیایی زازران

 

#واژه_شناسی_زازران

دریافت معنی زازران در بادی نظر و صورت ظاهر بسیار دشوار می نماید و ما نباید ذهنمان را متوجه واژه ” زاز ” کنیم و فکر کنیم که اساس و بنیاد این واژه از آن آمده است، در حالی که ” زاز ” اصلا در واژگان فارسی وجود ندارد و نمیتوان فکر کرد که بنیاد این دیه از آن آمده است.

بنابرین با دقت ثانوی معلوم می شود که میتوان این نام را به اجزای ” زا+ز+ر+ان ” تقطیع کرد 

از جزء اول به سهولت در می یابیم که از ریشه زاییدن و زایش آمده است و اگر برای فهم بهتر معنای دیه با یاء بخوانیم یعنی “زای ” (“زا”و “زای” هر دو برابرند) به معنای آن بیشتر توجه می کنیم و زایش حاصل مصدر از همین ریشه زاییدن آمده است

و اما جزء دوم “ز” که در تطور لغات از “ه” غیر ملفوظ آن اثری جز کسره باقی نمانده و “زه” بصورت “ز” در آمده است، همان واژه ای است که با آن آشنا هستیم و در بسیاری از اسامی دیه ها و امکنه آمده است و در توضیح آن می گویم که “زه” همان آب تراویده از زمین است که در زواره و زهاب داریم

  و اما جزء سوم یعنی “ر” حرف وقایه است. حرف وقایه از این جهت در تلفظ رایج شده است که کسره آخر “ز” با حرف اول پسوند آن صعوبت تلفظ تتابع حروف مصوت ایجاد می کند. برای گریز از این صعوبت حرف وقایه “ر” می آید تا از این صعوبت تخلص حاصل شود

  و جزء آخر “ان” علامت کثرت و نسبت است و روی هم به معنای جایی است که آب آن یا قنات آن تراوش زه دارد “زای زه” است و یا بهتر بگوییم “زای زه ان” است و به این صورت زازران به گوش می رسد در ترکیب صرف و نحوی این واژه بگوییم که “زا” صفت جزء دوم یعنی “زه” است و تقدم صفت بر موصوف